Sfora Festival

Program dzienny festiwalu SFORA wyrasta z momentu przesilenia – czasu, w którym dzień wydłuża się niemal do granic możliwości, a bariera pomiędzy tym, co znane i nieznane, zostaje rozszczelniona.

Punktem wyjścia jest przypadająca w trakcie festiwalu Noc Kupały – święto związane z naturą, ogniem, wodą, ciałem, wspólnotą i rytuałem, które zostało przejęte i przepisane przez chrześcijaństwo jako Noc Świętojańska. Ta kalendarzowa bliskość nie jest przypadkowa. Wynika z chrystianizacji dawnych, ludowych obrzędów o pogańskich korzeniach.

SFORA nie wraca jednak do tej historii po to, by ją zrekonstruować. Interesuje nas raczej to, co dzieje się z tradycją, gdy zostaje wyjęta z ustalonego porządku obrzędu i przepuszczona przez ciało, queerowe doświadczenie, pragnienie, ruch i zabawę. Zamiast odtwarzać gotowy zestaw symboli i gestów, uruchamiamy święto na nowo – na naszych zasadach.

Program performatywny tworzą działania choreograficzne, ruchowe i taneczne, występy dragowe, ballroom, voguing, poezja, działanie w przestrzeni oraz wspólne praktyki obecności. Performanse Dana Ozeriego, Lagoony Aqua Pussy, Hiemery, Hrabiny i Leona Dziemaszkiewicza oraz ballroom jam prowadzony przez Mother Bożnę Elle otwierają przestrzeń intensywności, ekspresji i kolektywnej energii.
Warsztaty voguingu z Mother Daną Elle, Abstract Impro Dance Wiktora Klimaszewskiego, poetycka praktyka Martyny Ksyty, Relax in Chaos Szymona Atisa Brakonieckiego i joga prowadzona przez Elizę otwierają przestrzeń dla bardziej intuicyjnych i relacyjnych form uczestnictwa – opartych na ruchu, uważności, eksploracji oraz pracy z ciałem i językiem. Warsztaty poetyckie Martyny Ksyty koncentrują się wokół codziennych obserwacji, emocji i twórczej uważności, traktując poezję jako narzędzie eksperymentu i intymnego zapisu doświadczenia. Spotkanie wokół produkcji muzycznej prowadzone przez Adama Brockiego rozszerza program o wymiar wymiany doświadczeń i wspólnego namysłu nad procesem twórczym.

Każde z tych działań uruchamia inne napięcia. Drag przekształca tożsamość w spektakl i narzędzie wolności, dekonstruując kulturowe matryce płci i widzialności. Voguing oddaje cześć queerowym wspólnotom, które od dekad tworzą własne języki dumy, ekspresji i przetrwania. Choreografia i improwizacja traktują ciało jako miejsce pamięci, transformacji i możliwości przekroczenia. Poezja otwiera przestrzeń dla tego, co intymne, codzienne i trudne do nazwania.
Całość dopełniają krótkie metraże kuratorowane przez Patricię Puentes, panele dyskusyjne oraz kuchnia Julii Cichockiej, tworząc tymczasową przestrzeń wspólnoty, rozmowy i przepływu doświadczeń.
Program dzienny SFORY nie funkcjonuje jako „aftercare” po nocnych wydarzeniach. To raczej rozszerzenie festiwalu o inną częstotliwość: bardziej miękką, relacyjną i przepływową. Interesuje nas festiwal rozumiany nie tylko jako ciąg wydarzeń, ale jako tymczasowa forma wspólnego bycia: przestrzeń spotkania, eksperymentu, odpoczynku, performowania siebie i współtworzenia chwilowej wspólnoty.

Noc Kupały staje się tu polem transgresji. Momentem przejścia pomiędzy wodą a ogniem, ciemnością a światłem, rytuałem a performansem, wspólnotą a indywidualnym doświadczeniem. Woda niesie przepływ, regenerację i możliwość zmiany. Ogień przywołuje intensywność, ryzyko, pożądanie i możliwość spalenia tego, co przestało służyć. Pomiędzy tymi żywiołami pojawia się przestrzeń dla ciała, które nie chce być odczytywane według ustalonych norm.

Interesuje nas tradycja przechwycona, przepisana i wymyślana na nowo; taka, która nie stoi w miejscu, ale pracuje w ciałach, relacjach i gestach; taka, która może być nieposłuszna, zmysłowa, wspólnotowa, dzika, czuła i nadmiarowa. Zamiast pytać o to, czym tradycja była, pytamy, czym może się stać. Jakie głosy można do niej dopisać? Czy obrzęd może być miejscem emancypacji, wolności i queerowej wspólnoty? Czy rytuał musi odnosić się wyłącznie do powtórzenia przeszłości?

Nie chcemy wracać do źródła. Chcemy skakać przez ogień i skakać w ogień. Chcemy wejść do wody, żeby zmyć z ciała narzucone role, oczekiwania i porządki. Chcemy przekroczyć granicę tego, co znane, i zaprosić was do wspólnego trwania w rytuałach, w których można pojawić się poza normą, poza skalą, poza wstydem – razem.